Klagen doe je niet in een participatiesamenleving.

21 januari 2014
Loes den Dulk

Klachtrecht en medezeggenschap in de Wmo 2015

Sinds 1995 heeft de cliënt het recht op klagen. De wetgever erkent daarmee de afhankelijke positie die de cliënt ten opzichte van de hulpverlener heeft. In de Wet Klachtrecht cliënten zorginstellingen (Wkcz) is geregeld dat de cliënt met een klacht gehoord wordt. Die wet wordt binnenkort vervangen door de Wet Kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Het klachtrecht verandert wat, er komt meer aandacht voor klachtopvang en -ondersteuning en naast de interne klachtenregeling komt er een onafhankelijke geschilleninstantie die bindende uitspraken doet over voorgelegde klachten. De erkenning voor de afhankelijke positie van de cliënt is ook in deze wet duidelijk terug te vinden.

Begin van het jaar ging het wetsvoorstel Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) naar de Tweede Kamer. Daarin staat dat voor cliënten die straks via de Wmo hun zorg en ondersteuning ontvangen, dit recht op klagen vervalt. In het wetsvoorstel Wmo 2015 staat duidelijk te lezen dat de Wkcz en straks de Wkkgz niet van toepassing zijn binnen de Wmo.
Het wetsvoorstel WMO 2015 regelt, geheel in de lijn met de lokaal georganiseerde zorg en ondersteuning ook een lokaal geregelde klachtenregeling. Iedere gemeente moet een gemeentelijke verordening hebben waarin ook aandacht is voor het klagen door cliënten. In de verordening staan de eisen die worden gesteld aan de afhandeling van klachten van cliënten over gedragingen van de aanbieder jegens een cliënt. In het wetsvoorstel worden geen verdere eisen gesteld aan de kwaliteit van die klachtafhandeling en de woorden klachtopvang en klachtondersteuning lees ik al helemaal niet terug in het wetsvoorstel.

Zorg dicht bij huis regelen zoals het doel van de Wmo is, is zeker een mooi uitgangspunt, want iedere gemeente kan dan de zorg afstemmen op de vraag en behoefte van de eigen burgers. Blijkbaar is ook de manier van omgaan met klagen verschillend per gemeente en kan de gemeente ook met dit beleid aansluiten bij de vraag van de burgers. De klachtenregeling voor Rotterdammers is gebaseerd op geen woorden maar daden, voor de emotionele Friezen wordt de cliëntenvertrouwenspersoon de spil in de klachtenregeling van Leeuwarden. En in eerste instantie dacht ik dat die nuchtere Groningers helemaal geen klachtenregeling nodig hebben, maar gezien de protesten bij de gaswinning lijkt een degelijke klachtenregeling toch wel op zijn plaats.

Klagen botst misschien ook teveel met participatie en krijgt daarom in het nieuwe stelsel een minder belangrijke plaats. Maar hoe zit het dan met medezeggenschap?
Medezeggenschap is toch participatie?
Medezeggenschap is meedoen, samen sterk staan. Afgelopen jaren hebben cliëntenraden een wezenlijke bijdrage geleverd aan de kwaliteit van de zorg en dienstverlening. Vanuit hun unieke ervaringsdeskundigheid zien ze zaken die de zorgaanbieder mist.

Toch lees ik in de Wmo 2015 dat de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) straks niet meer van toepassing is voor cliënten die hun zorg en ondersteuning krijgen via de Wmo. In diezelfde gemeentelijke verordening komt namelijk ook te staan welke eisen worden gesteld aan de medezeggenschap van cliënten over voorgenomen besluiten van de aanbieder welke voor de gebruikers van belang zijn. Ook hiervoor lees ik geen verdere kwaliteitseisen.

De ervaringen van de afgelopen 18 jaar met de medezeggenschap hebben ons geleerd dat cliënten echt verschil kunnen maken. We hebben ook geleerd dat er voor goede medezeggenschap een aantal wezenlijke voorwaarden is. Professionele coaching is een van de belangrijkste, maar ook toegankelijke informatie maakt het verschil.

De cliënt is straks voor zijn zorg en ondersteuning, zijn klachtrecht èn zijn recht op medezeggenschap afhankelijk van de gemeente. De vraag is dus hoe goed de gemeenten in staat zijn om een goede klachtenregeling en goede medezeggenschap op te zetten en wat we kunnen doen om aan gemeenten duidelijk te maken wat daar voor nodig is.

Loes den Dulk

21 januari 2015

Klagen doe je niet in een participatiesamenleving.

Klachtrecht en medezeggenschap in de Wmo 2015

Sinds 1995 heeft de cliënt het recht op klagen. De wetgever erkent daarmee de afhankelijke positie die de cliënt ten opzichte van de hulpverlener heeft. In de Wet Klachtrecht cliënten zorginstellingen (Wkcz) is geregeld dat de cliënt met een klacht gehoord wordt. Die wet wordt binnenkort vervangen door de Wet Kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Het klachtrecht verandert wat, er komt meer aandacht voor klachtopvang en -ondersteuning en naast de interne klachtenregeling komt er een onafhankelijke geschilleninstantie die bindende uitspraken doet over voorgelegde klachten. De erkenning voor de afhankelijke positie van de cliënt is ook in deze wet duidelijk terug te vinden.

Begin van het jaar ging het wetsvoorstel Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) naar de Tweede Kamer. Daarin staat dat voor cliënten die straks via de Wmo hun zorg en ondersteuning ontvangen, dit recht op klagen vervalt. In het wetsvoorstel Wmo 2015 staat duidelijk te lezen dat de Wkcz en straks de Wkkgz niet van toepassing zijn binnen de Wmo.
Het wetsvoorstel WMO 2015 regelt, geheel in de lijn met de lokaal georganiseerde zorg en ondersteuning ook een lokaal geregelde klachtenregeling. Iedere gemeente moet een gemeentelijke verordening hebben waarin ook aandacht is voor het klagen door cliënten. In de verordening staan de eisen die worden gesteld aan de afhandeling van klachten van cliënten over gedragingen van de aanbieder jegens een cliënt. In het wetsvoorstel worden geen verdere eisen gesteld aan de kwaliteit van die klachtafhandeling en de woorden klachtopvang en klachtondersteuning lees ik al helemaal niet terug in het wetsvoorstel.

Zorg dicht bij huis regelen zoals het doel van de Wmo is, is zeker een mooi uitgangspunt, want iedere gemeente kan dan de zorg afstemmen op de vraag en behoefte van de eigen burgers. Blijkbaar is ook de manier van omgaan met klagen verschillend per gemeente en kan de gemeente ook met dit beleid aansluiten bij de vraag van de burgers. De klachtenregeling voor Rotterdammers is gebaseerd op geen woorden maar daden, voor de emotionele Friezen wordt de cliëntenvertrouwenspersoon de spil in de klachtenregeling van Leeuwarden. En in eerste instantie dacht ik dat die nuchtere Groningers helemaal geen klachtenregeling nodig hebben, maar gezien de protesten bij de gaswinning lijkt een degelijke klachtenregeling toch wel op zijn plaats.

Klagen botst misschien ook teveel met participatie en krijgt daarom in het nieuwe stelsel een minder belangrijke plaats. Maar hoe zit het dan met medezeggenschap?
Medezeggenschap is toch participatie?
Medezeggenschap is meedoen, samen sterk staan. Afgelopen jaren hebben cliëntenraden een wezenlijke bijdrage geleverd aan de kwaliteit van de zorg en dienstverlening. Vanuit hun unieke ervaringsdeskundigheid zien ze zaken die de zorgaanbieder mist.

Toch lees ik in de Wmo 2015 dat de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) straks niet meer van toepassing is voor cliënten die hun zorg en ondersteuning krijgen via de Wmo. In diezelfde gemeentelijke verordening komt namelijk ook te staan welke eisen worden gesteld aan de medezeggenschap van cliënten over voorgenomen besluiten van de aanbieder welke voor de gebruikers van belang zijn. Ook hiervoor lees ik geen verdere kwaliteitseisen.

De ervaringen van de afgelopen 18 jaar met de medezeggenschap hebben ons geleerd dat cliënten echt verschil kunnen maken. We hebben ook geleerd dat er voor goede medezeggenschap een aantal wezenlijke voorwaarden is. Professionele coaching is een van de belangrijkste, maar ook toegankelijke informatie maakt het verschil.

De cliënt is straks voor zijn zorg en ondersteuning, zijn klachtrecht èn zijn recht op medezeggenschap afhankelijk van de gemeente. De vraag is dus hoe goed de gemeenten in staat zijn om een goede klachtenregeling en goede medezeggenschap op te zetten en wat we kunnen doen om aan gemeenten duidelijk te maken wat daar voor nodig is.

Loes den Dulk

21 januari 2015

missie

Raad op Maat werkt voor en met iedereen die betrokken is bij zeggenschap en rechten van mensen met een beperking. Zo maken we cliënten sterker en bouwen we mee aan zorginstellingen waar cliënten echt tot hun recht komen. De stem van cliënten klinkt door in alles wat we doen.
closearrow-circle-o-downmap-markerenvelopemobileellipsis-v linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram